{"id":867,"date":"2022-05-16T12:01:48","date_gmt":"2022-05-16T10:01:48","guid":{"rendered":"https:\/\/medycynapracy.info.pl\/?p=867"},"modified":"2022-05-16T12:01:50","modified_gmt":"2022-05-16T10:01:50","slug":"swiadczenie-pracy-przez-personel-medyczny-zakazony-wirusem-hbv-hcv-lub-hiv","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/medycynapracy.info.pl\/?p=867","title":{"rendered":"\u015awiadczenie pracy przez personel medyczny zaka\u017cony wirusem HBV, HCV lub HIV"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W ostatnim czasie wp\u0142yn\u0119\u0142o do mnie pytanie dotycz\u0105ce post\u0119powania orzeczniczego u kandydata na studia w dziedzinie piel\u0119gniarstwa, zaka\u017conego wirusem HIV. Czy takiej osobie nale\u017cy wyda\u0107 orzeczenie o istnieniu b\u0105d\u017a braku przeciwwskaza\u0144 zdrowotnych do podj\u0119cia studi\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n

O wykonywaniu bada\u0144 serologicznych w ramach medycyny pracy oraz o podziale personelu medycznego ze wzgl\u0119du na istotno\u015b\u0107 nara\u017cenia na materia\u0142 krwiopochodny pisa\u0142em ju\u017c wcze\u015bniej, o czym mo\u017cna przeczyta\u0107 tutaj<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Powy\u017cszy przypadek nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z problematyk\u0105 zaka\u017cenia pracownik\u00f3w sektora medycznego wirusami krwiopochodnymi w miejscu pracy, dotyczy natomiast mo\u017cliwo\u015bci transmisji zaka\u017cenia z personelu na pacjent\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Moim zdaniem, rozwa\u017cania dotycz\u0105ce aktywno\u015bci zawodowej pracownik\u00f3w mog\u0105cych by\u0107 potencjalnym \u017ar\u00f3d\u0142em infekcji powinny by\u0107 przedmiotem bada\u0144 do cel\u00f3w sanitarno-epidemiologicznych, a nie bada\u0144 profilaktycznych czy tych wykonywanych dla potrzeb rozpocz\u0119cia kszta\u0142cenia. Z praktyki wiem jednak, \u017ce orzecznictwo dotycz\u0105ce obydwu rodzaj\u00f3w bada\u0144 jest cz\u0119sto wsp\u00f3lne, co by\u0107 mo\u017ce wynika z faktu braku standard\u00f3w dla bada\u0144 sanitarno-epidemiologicznych oraz niech\u0119ci do ponoszenia koszt\u00f3w za ich poszerzony zakres.<\/p>\n\n\n\n

W Polsce nie wypracowano dot\u0105d jednolitego stanowiska dotycz\u0105cego mo\u017cliwo\u015bci \u015bwiadczenia pracy przez personel zaka\u017cony wirusem HBV, HCV czy HIV. Dlatego te\u017c, cz\u0119sto korzystamy z opracowa\u0144 zagranicznych, a wypracowane standardy orzecznicze stosujemy w naszej codziennej praktyce. Odpowiadaj\u0105c na zadane pytanie, opar\u0142em si\u0119 wi\u0119c na wytycznych brytyjskich \u2013 \u201cIntegrated guidance on health clearance of healthcare workers and the management of healthcare workers living with bloodborne viruses (hepatitis B, hepatitis C and HIV)\u201d, opublikowanych przez UK Health Security Agency (wg stanu na listopad 2021).<\/p>\n\n\n\n

Kluczow\u0105 informacj\u0105 jest fakt, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 procedur klinicznych (w tym wiele inwazyjnych) nie stwarza ryzyka przeniesienia wirus\u00f3w krwiopochodnych z personelu medycznego na pacjenta. Wobec powy\u017cszego mog\u0105 by\u0107 one przeprowadzane, pod warunkiem przestrzegania odpowiednich \u015brodk\u00f3w zapobiegania zaka\u017ceniom.<\/p>\n\n\n\n

Procedury, w kt\u00f3rych istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 przeniesienia wirus\u00f3w krwiopochodnych z pracownika medycznego na pacjenta (nazwijmy je \u201eprocedurami istotnego ryzyka\u201d) to takie, kiedy uraz pracownika mo\u017ce spowodowa\u0107 zanieczyszczenie otwartych tkanek pacjenta jego krwi\u0105. S\u0105 to wi\u0119c takie procedury czy zabiegi, podczas kt\u00f3rych d\u0142onie pracownika w r\u0119kawiczkach mog\u0105 styka\u0107 si\u0119 z ostrymi narz\u0119dziami, ko\u0144c\u00f3wkami igie\u0142 lub ostrymi tkankami wewn\u0105trz otwartej jamy cia\u0142a pacjenta, rany lub ograniczonej przestrzeni anatomicznej, gdzie d\u0142onie lub koniuszki palc\u00f3w mog\u0105 nie by\u0107 przez ca\u0142y czas ca\u0142kowicie widoczne.<\/p>\n\n\n\n

Kategoryzacja ryzyka transmisji zaka\u017cenia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ze wzgl\u0119du na poziom ryzyka opisywanego powy\u017cej zdarzenia, opracowano odpowiedni\u0105 kategoryzacj\u0105 zabieg\u00f3w: znikomego ryzyka (\u201eprocedury nieistotnego ryzyka\u201d) oraz 3 kategorie o rosn\u0105cym ryzyku krwawienia i mo\u017cliwo\u015bci zanieczyszczenia organizmu pacjenta. Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 pracownik\u00f3w s\u0142u\u017cby zdrowia nie wykonuje czynno\u015bci zwi\u0105zanych z \u201eprocedurami istotnego ryzyka\u201d. Poni\u017cej przedstawiono definicje i przyk\u0142ady odpowiednich kategorii.<\/p>\n\n\n\n

Kategoria 1<\/em>
Procedury, w kt\u00f3rych r\u0119ce i czubki palc\u00f3w pracownika s\u0105 zwykle widoczne i znajduj\u0105 si\u0119 na zewn\u0105trz cia\u0142a przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu, a prawdopodobie\u0144stwo zranienia r\u0105k pracownika pracuj\u0105cego w r\u0119kawiczkach ostrymi narz\u0119dziami lub tkankami jest niewielkie. Oznacza to, \u017ce ryzyko krwawienia personelu medycznego do otwartych tkanek pacjenta powinno by\u0107 niewielkie.
Przyk\u0142ady:<\/em> <\/strong>wstrzykni\u0119cie znieczulenia miejscowego podczas zabieg\u00f3w stomatologicznych, zabieg usuwania hemoroid\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Kategoria 2<\/em>
Procedury, w kt\u00f3rych opuszki palc\u00f3w mog\u0105 nie by\u0107 widoczne przez ca\u0142y czas, ale zranienie r\u0105k pracownika pracuj\u0105cego w r\u0119kawiczkach przez ostre narz\u0119dzia lub tkanki jest ma\u0142o prawdopodobne. Je\u015bli dojdzie do urazu\/skaleczenia, prawdopodobnie zostanie to zauwa\u017cone, a szybka reakcja pozwoli na unikni\u0119cie zanieczyszczenia otwartych tkanek pacjenta krwi\u0105 pracownika medycznego.
Przyk\u0142ady: <\/em>rutynowa ekstrakcja z\u0119ba, kolostomia.<\/p>\n\n\n\n

Kategoria 3<\/em>
Procedury, w kt\u00f3rych opuszki palc\u00f3w s\u0105 poza zasi\u0119giem wzroku przez znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 procedury lub podczas niekt\u00f3rych jej krytycznych etap\u00f3w i w kt\u00f3rych istnieje wyra\u017ane ryzyko zranienia r\u0105k pracownika pracuj\u0105cego w r\u0119kawiczkach ostrymi narz\u0119dziami i\/lub tkankami. W czasie takich zabieg\u00f3w mo\u017cliwe jest, \u017ce kontakt tkanek pacjenta z krwi\u0105 pracownika medycznego mo\u017ce pozosta\u0107 nie od razu zauwa\u017cony b\u0105d\u017a w og\u00f3le niezauwa\u017cony.
Przyk\u0142ady:<\/em> histerektomia, cesarskie ci\u0119cie, otwarte zabiegi kardiochirurgiczne.<\/p>\n\n\n\n

Procedury nieistotnego ryzyka<\/em>
\u201eProcedury nieistotnego ryzyka\u201d to te, w kt\u00f3rych d\u0142onie i opuszki palc\u00f3w pracownika s\u0105 widoczne i znajduj\u0105 si\u0119 na zewn\u0105trz cia\u0142a pacjenta przez ca\u0142y czas. Do nich zalicza si\u0119 te\u017c wszystkie czynno\u015bci, kt\u00f3re nie wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z mo\u017cliwym zranieniem r\u0105k pracownika pracuj\u0105cego w r\u0119kawiczkach przez ostre narz\u0119dzia lub tkanki. Procedury te nie nios\u0105 istotnego ryzyka transmisji zaka\u017cenia pod warunkiem, \u017ce przez ca\u0142y czas przestrzegane s\u0105 rutynowe procedury zapobiegania zaka\u017ceniom.
Przyk\u0142ady:<\/em> badanie og\u00f3lnolekarskie, <\/strong>pobranie krwi (nak\u0142ucie \u017cy\u0142y), zak\u0142adanie i utrzymywanie linii do\u017cylnych lub linii centralnych (pod warunkiem, \u017ce jakikolwiek zabieg tunelowania sk\u00f3ry stosowany do tych ostatnich jest wykonywany w spos\u00f3b niestwarzaj\u0105cy ryzyka ekspozycji), drobne szycie powierzchni sk\u00f3ry, naci\u0119cie ropni zewn\u0119trznych, rutynowe badania pochwy lub odbytu, proste zabiegi endoskopowe.<\/p>\n\n\n\n

Jak post\u0119powa\u0107 z pracownikiem, u kt\u00f3rego wykryto zaka\u017cenie jednym z wirus\u00f3w krwiopochodnych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

HBV<\/em>
Pracownicy medyczni, u kt\u00f3rych stwierdzono dodatni wynik na obecno\u015b\u0107 HBsAg powinni zosta\u0107 przebadani pod k\u0105tem poziomu wiremii (DNA HBV). Ze wzgl\u0119du na bezpiecze\u0144stwo pacjent\u00f3w, pracownicy sektora medycznego wykonuj\u0105cy \u201eprocedury istotnego ryzyka\u201d lub \u015bwiadcz\u0105cy prac\u0119 na oddzia\u0142ach nefrologicznych powinni zosta\u0107 odsuni\u0119ci od pracy, je\u015bli ich poziom DNA HBV jest r\u00f3wny lub wy\u017cszy od 200 IU\/ml, niezale\u017cnie od tego czy s\u0105 aktualnie leczeni.<\/p>\n\n\n\n

Wykonywanie \u201eprocedur istotnego ryzyka\u201d jest mo\u017cliwe w przypadku miana HBV DNA poni\u017cej 200 IU\/ml, uzyskanego w dw\u00f3ch pr\u00f3bkach krwi, pobranych w odst\u0119pie nie kr\u00f3tszym ni\u017c 4 tygodnie.<\/p>\n\n\n\n

HCV<\/em>
Pracownicy medyczni z dodatnim wynikiem dla anty-HCV, ale ujemnym dla HCV-RNA mog\u0105 \u015bwiadczy\u0107 prac\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z wykonywaniem \u201eprocedur istotnego ryzyka\u201d. W przypadku stwierdzenia obecno\u015bci HCV-RNA, osoby te powinny by\u0107 odsuni\u0119te od pracy.<\/p>\n\n\n\n

Powr\u00f3t do pracy jest mo\u017cliwy po poddaniu si\u0119 terapii przeciwwirusowej i pod warunkiem utrzymywania si\u0119 ujemnego wyniku dla HCV-RNA co najmniej przez 3 miesi\u0105ce po jej uko\u0144czeniu. Kolejna kontrola powinna mie\u0107 miejsce po 3 miesi\u0105cach, podczas kt\u00f3rej wynik dla HCV-RNA powinien by\u0107 ca\u0142y czas ujemny.<\/p>\n\n\n\n

HIV<\/em>
Obecno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 przeciwko HIV nie powinna automatycznie ogranicza\u0107 pracownikom mo\u017cliwo\u015bci wykonywania \u201dprocedur istotnego ryzyka\u201d. W takim przypadku konieczne jest potwierdzenie zaka\u017cenia wirusem HIV i oznaczenie miana wirusa w osoczu. Wynik powy\u017cej 200 kopii\/ml oznacza odsuni\u0119cie od wykonywania ww. rodzaju prac.<\/p>\n\n\n\n

Ponowne podj\u0119cie pracy jest mo\u017cliwe, w przypadku poddania si\u0119 skutecznej skojarzonej terapii przeciwretrowirusowej (cART) oraz miana wirusa poni\u017cej 200 kopii\/ml w dw\u00f3ch badaniach, wykonanych w odst\u0119pie nie kr\u00f3tszym ni\u017c 12 tygodni (12-16 tygodni).<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Odpowiadaj\u0105c na zadane pytanie nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce kszta\u0142cenie na kierunku piel\u0119gniarstwa nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z wykonywaniem \u201eprocedur istotnego ryzyka\u201d. Wobec powy\u017cszego, zaka\u017cenie wirusem HIV nie stanowi przeciwwskaza\u0144 do podj\u0119cia nauki na ww. kierunku. Oczywi\u015bcie w ramach poradnictwa, osoba, u kt\u00f3rej stwierdzono zaka\u017cenie wirusem HIV powinna zosta\u0107 poinformowana o konieczno\u015bci pe\u0142nej diagnostyki oraz podj\u0119cia ewentualnego leczenia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W tym wpisie poruszona zosta\u0142a problematyka orzecznictwa w zakresie istnienia b\u0105d\u017a braku przeciwwskaza\u0144 do pracy w kontek\u015bcie ryzyka przeniesienia zaka\u017cenia krwiopochodnego z personelu medycznego na pacjenta.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":877,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,10],"tags":[],"class_list":["post-867","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-badania-profilaktyczne","category-czynniki-biologiczne"],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/medycynapracy.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/867","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/medycynapracy.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/medycynapracy.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medycynapracy.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medycynapracy.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=867"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/medycynapracy.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/867\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":888,"href":"https:\/\/medycynapracy.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/867\/revisions\/888"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medycynapracy.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/877"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/medycynapracy.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=867"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/medycynapracy.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=867"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/medycynapracy.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=867"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}